تغذیه بعد از عمل دیسک کمر [توصیه های مهم، غذای مفید و ممنوعه]

عمل دیسک کمر تنها آغاز مسیر درمان است و تغذیۀ مناسب می‌تواند نقش مهمی در بهبود سریع‌تر بدن پس از جراحی ایفا کند. با رعایت رژیم غذایی مناسب و دریافت مواد مغذی موردنیاز، می‌توانید به بازیابی قدرت عضلات و ترمیم بافت‌های ستون فقرات کمک کرده و علاوه‌بر تقویت سیستم ایمنی، از مشکلاتی مانند یبوست نیز پیشگیری کنید.

در ادامه این مقاله در سایت دکتر محمدرضا شاه‌ محمدی، جراح دیسک کمر در تهران، به بررسی راه‌های تغذیه مناسب و نقش آن در بهبود سریع‌تر پس از عمل دیسک کمر می‌پردازیم.

مواد مغذی مؤثر در بهبود بعد از عمل دیسک کمر

بعد از عمل دیسک کمر، بدنتان برای ترمیم زخم، کاهش التهاب، حفظ تودۀ عضلانی و بازسازی بافت‌ها، به دریافت کافی مواد مغذی نیاز دارد. رعایت یک رژیم غذایی متعادل که شامل مواد مغذی زیر باشد، می‌تواند روند بهبودیتان را تسریع کرده و احتمال بروز عوارضی مثل ضعف عضلانی، یبوست و تأخیر در ترمیم زخم را کاهش دهد:

مادۀ مغذی	نوع تاثیر در بهبودی پس از عمل
پروتئین	ترمیم بافت جراحی‌شده، ساخت کلاژن و حفظ عضلات
کلسیم	حفظ استحکام استخوان و کمک به عملکرد عضلات
فیبر	پیشگیری از یبوستِ ناشی از کم‌تحرکی و داروهای مسکن
منیزیم	حمایت از عملکرد عضلات و عصب‌های ستون فقرات
ویتامین D	کمک به جذب کلسیم و سلامت استخوان
ویتامین C	افزایش ساخت کلاژن و تسریع ترمیم زخم
ویتامین K	کمک به انعقاد خون، تسریع بهبودی زخم و سلامت استخوان
ویتامین E	بهترین آنتی‌اکسیدان و کمک به محافظت از سلول‌ها در برابر استرس

اگر قصد استفاده از مکمل ویتامین E را دارید، دقت کنید که حتما زیر نظر پزشک مصرف کنید؛ چراکه می‌تواند با روند انعقاد خون یا برخی داروها تداخل داشته باشد.

غذاهای مفید برای بهبودی پس از جراحی دیسک کمر

حالا که با مواد مغذی موردنیاز بدن برای بعد از عمل دیسک کمر آشنا شدید، بهتر است بدانید چه خوراکی‌هایی برای ترمیم بافت‌ها، کاهش التهاب، حفظ قدرت عضلات و پیشگیری از مشکلاتی مانند یبوست به بدن کمک می‌کند. در ادامه، مهم‌ترین گروه‌های غذایی و فواید هر یک را بررسی می‌کنیم.

1.   آب کافی

مهم‌ترین توصیه بعد از جراحی دیسک کمر، نوشیدن آب کافی است. تأمین آب موردنیاز بدن به حفظ عملکرد طبیعی سلول‌ها، انتقال مواد مغذی و دفع مواد زائد کمک می‌کند. به‌علاوه، کم‌تحرکی بعد از عمل و مصرف داروهای مسکن، خطر یبوست را افزایش می‌دهند. به همین دلیل دریافت مایعات کافی در کنار مصرف فیبر، به پیشگیری از یبوست و کاهش فشار هنگام دفع، کمک می‌کند.

2. حبوبات و پروتئین گیاهی

حبوباتی مانند عدس، لوبیا چیتی، لوبیا قرمز، نخود و سویا، منبعی غنی از پروتئین گیاهی، فیبر، آهن، منیزیم و روی هستند. این مواد مغذی فرآیند ترمیم بافت‌ها را تسریع کرده و به حفظ عضلات و عملکرد سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند. همچنین، فیبر موجود در حبوبات، خطر یبوست را کاهش داده و فشار هنگام اجابت مزاج را کمتر می‌کند.

3. ماهی و غذاهای دریایی

ماهی‌های چرب مانند سالمون، ساردین، قزل‌آلا، شاه‌ماهی و ماهی خال‌خالی (ماکرل)، از بهترین منابع پروتئین سالم، اسیدهای چرب امگا ۳ و ویتامین D هستند. به‌عبارتی، مصرف این ماهی‌ها به ترمیم بافت‌ها و حفظ توده عضلانی کمک کرده و التهاب پس از جراحی را سریع‌تر بهبود می‌بخشند.

علاوه بر ماهی، میگو، خرچنگ و صدف خوراکی نیز منابع خوبی از پروتئین هستند و می‌توانند پروتئین موردنیاز بدن را در دوران بهبودی پس از جراحی دیسک کمر، تامین کنند.

4. تخم مرغ؛ از بهترین غذاهای بعد از عمل دیسک کمر

تخم‌مرغ یکی از کامل‌ترین منابع پروتئین است و تمام اسید آمینه‌های ضروری برای ترمیم بافت‌ها و حفظ عضلات را در خود دارد. تخم‌مرغ همچنین حاوی کولین، ویتامین D، ویتامین B12 و روی است که به بازسازی سلول‌ها و عملکرد طبیعی اعصاب کمک می‌کنند؛ به همین دلیل، می‌تواند یکی از انتخاب‌های مناسب در رژیم غذایی پس از جراحی دیسک کمر باشد.

5. ماست و لبنیات پروبیوتیک

شواهد علمی نشان می‌دهد که پروبیوتیک‌ها می‌توانند به حفظ تعادل میکروبی روده، کاهش خطر اسهالِ مرتبط با مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها و بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک کنند. از طرفی دیگر، ماست و برخی لبنیات تخمیری، منبع مناسبی از پروتئین، کلسیم و گاهی ویتامین D هستند که در ترمیم بافت‌ها و حفظ سلامت استخوان و عضلات نقش دارند.

به همین دلیل می‌توانیم ماست پروبیوتیک، کفیر و دوغ پروبیوتیک را از گزینه‌های مناسب برای دوران بهبودی پس از جراحی دیسک کمر بدانیم.

6. صیفی‌جات و سبزیجات برگ سبز

سبزیجات برگ سبز و صیفی‌جات رنگی، منبعی غنی از ویتامین C، ویتامین K، فولات، بتاکاروتن، پتاسیم و آنتی‌اکسیدان به شمار می‌روند که به ساخت کلاژن، حمایت از سلامت استخوان، تسریع روند بهبودی و ترمیم بافت‌های بدن، کمک می‌کنند. فیبر موجود در این گیاهان نیز خطر یبوست پس از جراحی را کاهش می‌دهد.

به همین دلایل بهتر است در تغذیۀ بعد از عمل دیسک کمر، از مواد غذایی مثل اسفناج، کلم بروکلی، کلم‌پیچ، فلفل دلمه‌ای، هویج، گوجه‌فرنگی و کدو هم استفاده کنید.

7. میوه های مفید برای بعد از عمل دیسک کمر

مصرف میوه می‌تواند ویتامین C، فیبر، پتاسیم و آنتی‌اکسیدان‌های موردنیاز بدن را تامین کرده و با کمک به ترمیم بافت‌ها، ساخت کلاژن و تقویت سیستم ایمنی، روند بهبودی بدن را سریع‌تر کند.

مرکباتی مانند پرتقال، کیوی، انار، سیب، موز، انجیر تازه، توت‌فرنگی و انواع توت‌ها، از بهترین میوه‌ها برای دوران نقاهت پس از جراحی دیسک کمر هستند؛ ضمن اینکه فیبر موجود در آن‌ها برای پیشگیری از یبوست ناشی از کم‌تحرکی و مصرف داروهای مسکن نیز مفید است.

8. مغزیجات و خشکبار

مغزیجاتی مثل گردو، بادام، پسته، فندق، تخمۀ کدو و تخمۀ آفتابگردان، سرشار از چربی‌های غیراشباع، پروتئین، ویتامین E، منیزیم و روی هستند. به همین دلیل می‌توانند از سیستم ایمنی بدن حمایت کرده و به ترمیم بافت‌ها و عملکرد عضلات ستون فقرات، کمک کنند.

از طرفی، آلوی خشک و انجیر خشک نیز به دلیل داشتن سوربیتول (نوعی قند طبیعی) و فیبر فراوان، به بهبود عملکرد روده و پیشگیری از یبوست کمک می‌کنند. توصیه می‌کنیم در صورت گنجاندن این مواد غذایی در تغذیۀ بعد از عمل دیسک کمر، حتما در حد اعتدال و بدون نمک یا شکر افزوده مصرف کنید.

9. غلات کامل و تصفیه‌نشده

غلات کامل منبع خوبی از فیبر، ویتامین‌های گروه B، منیزیم و کربوهیدرات‌های پیچیده هستند. این مواد به تأمین انرژی لازم برای دوران نقاهت کمک می‌کنند و با بهبود عملکرد روده، خطر یبوست را کاهش می‌دهند. جو دوسر، نان سبوس‌دار، برنج قهوه‌ای، بلغور جو و کینوا از بهترین غلات برای رژیم غذایی بعد از عمل دیسک کمر محسوب می‌شوند. توصیه می‌کنیم در این دوران، تا حد امکان از مصرف غلات تصفیه‌شده مانند نان سفید و برنج سفید، پرهیز کنید.

10. ادویه‌های مفید برای عمل دیسک کمر

مصرف متعادل برخی از ادویه‌ها در دوران نقاهت بعد از جراحی کمر، می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم به شمار رود. ادویه‌هایی مانند زردچوبه، زنجبیل و دارچین، ترکیبات آنتی‌اکسیدانی دارند و می‌توانند مثل یک ضدالتهاب قوی عمل کنند.

با این حال، توجه داشته باشید که این ادویه‌ها جایگزین دارو و درمان‌های تجویزی نیستند و مصرف آن‌ها، به‌ویژه در افرادی که داروهای رقیق‌کنندۀ خون مصرف می‌کنند، باید فقط زیر نظر پزشک باشد.

بعد از عمل دیسک کمر چه غذاهایی را مصرف نکنیم؟

در دوران نقاهت پس از جراحی کمر، بهتر است مصرف غذاهای سرخ‌کردنی، فست‌فود، نوشابه، شیرینی‌ها و مواد غذایی پرشکر یا پرنمک را محدود کنید! این خوراکی‌ها ارزش غذایی کمی دارند و با افزایش وزن و تشدید التهاب جراحی، روند بهبودی را کند می‌کنند.

توصیه می‌کنیم از مصرف زیاد گوشت قرمز، لبنیات پرچرب، قهوه و نوشیدنی‌های کافئین‌دار نیز در این دوران پرهیز کنید. ضمن اینکه نوشیدن الکل نیز روند ترمیم بافت‌ها را مختل می‌کند و ممکن است با داروهای تجویزشده تداخل داشته باشد. در نهایت، اگر مشکل گوارشی دارید و مبتلا به یبوست هستید، از مصرف زیاد غذاهای بدون آب پرهیز کنید.