کمردرد، یکی از شایعترین دردهایی است که اکثر افراد به آن دچار میشوند. طبق تحقیقات، تقریبا 80 درصد مردم جهان حداقل 1 بار در طول زندگی خود، با کمردرد دستوپنجه نرم میکنند. این تحقیقات توسط نهادهای معتبری مثل NIH انجام شده و به مرحله تایید رسیده است. کمردرد با توجه به نوع و منشاء میتواند باعث درد جزئی یا شدید شود. به همین دلیل بهتر است با علل این مشکل و نحوه درمان آن آشنا شوید.
درمان کمردرد باید به صورت علمی و دقیق صورت گیرد. متاسفانه بسیاری از افراد به دلایل مختلف، به دنبال روشهای غیرپزشکی میروند. با توجه به اینکه ستون مهره از حساسیت بالایی برخوردار است، باید از درمان کمردرد در خانه با روش های غیر اصولی خودداری کنید.
بهترین راه برای درمان کمردرد شدید، مراجعه به یک پزشک متخصص دیسک کمر است. پزشک متخصص با توجه به علائم و نشانههای شما، بهترین روش برای درمان را در نظر میگیرد. در ادامه این مقاله از سایت دکتر شاه محمدی متخصص دیسک کمر در تهران به بررسی انواع کمردرد و روشهای درمان آنها میپردازیم. اگر شما هم کمردرد دارید و به دنبال راهی قطعی برای درمان هستید، ادامه مقاله را مطالعه کنید.
معرفی انواع کمردرد بر اساس علت درد
برای درمان کمردرد، باید ابتدا با انواع مختلف آن آشنا شوید. کمردرد از دیدگاه پزشکی، برحسب ناحیه درد، مدت زمان درگیری و… به انواع مختلفی تقسیم میشود.
برخی از انواع کمردرد جزئی بوده و به سادگی درمان خواهند شد. در مقابل برخی دیگر از انواع، حاد بوده و به راحتی قابل درمان نیستند. در ادامه به معرفی انواع مختلف کمردرد با توجه به نوع درد میپردازیم.
انقباض عضلات کمر:
یکی از شایعترین انواع کمردرد، انقباض عضلات کمر و گرفتگی آنهاست. آسیب به عضلات و رباطهای ستون مهره، به عنوان علت اصلی این نوع کمردرد شناخته میشود. این آسیب میتواند در اثر ضربه، ورزشهای سنگین، تصادف و… اتفاق بیفتد. بارداری و چاقی مفرط نیز باعث تشدید درد در این نوع مشکل میشوند.
تیر کشیدن ناگهانی کمر:
گاهی کمردرد باعث تیر کشیدن یا سوزش ناگهانی در این ناحیه میشود. این دردها معمولا عصبی بوده و به تحریک اعصاب در ناحیه کمر برمیگردند. آرتروز، تنگی کانال نخاعی، سیاتیک و… از جمله بیماریهایی هستند که موجب درد عصبی در کمر میشوند.
درد مداوم به همراه بیحسی:
بسیاری از بزرگسالان به دلیل درد مداوم و بیحسی به دنبال درمان کمردرد هستند. در چنین مواردی معمولا کمردرد به دلیل فتق یا لغزش دیسک اتفاق میافتد. Spondylolisthesis یکی از شایعترین انواع این کمردرد است. این مشکل که تحت عنوان رانش مهره نیز شناخته میشود، معمولا به سفتی عضلات در همسترینگ و باسن منجر میگردد.
درد لحظهای و تکرار شونده:
در این نوع کمردرد، شما در ساعاتی از روز و به صورت متناوب دچار درد میشوید. این مشکل معمولا در اثر التهاب، پوکی استخوان، آسیب دیدن مهرهها و… اتفاق میافتد. عفونت و بیماریهای خودایمنی نیز از علل رایج این مشکل به شمار میروند.
علائم هشداردهنده کمردرد، چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
حتما این سوال در ذهنتان شکل گرفته که چه وقتی مشکل کمردرد حاد است؟ یا چه زمانی برای رفع مشکل کمردرد باید به پزشک مراجعه کنیم؟ در بسیاری از موارد، کمردرد به دلیل کشیدگی عضلات، خستگی و… میباشد. در این موارد، شما با کمی رعایت و استراحت به حالت عادی برمیگردید. بااینحال در برخی موارد، کمردرد شما جدی است و باید برای درمان سریعاً به دکتر دیسک کمر مراجعه کنید.
کمردردهای جدی معمولا به علائمی هشداردهنده همراه هستند که در ادامه به معرفی آنها میپردازیم.
درد مداوم و شدید:
زمانی که درد کمر شما آزاردهنده، شدید و مداوم باشد، احتمالا مشکلی جدی دارید. این دردها معمولا با استراحت بهبود پیدا نمیکنند و ممکن است هنگام خواب افزایش یابند.
احساس درد در باسن و پا:
از دیگر علائم خطرناک کمردرد میتوان به منتقل شدن درد به پا و باسن اشاره کرد. در این حالت معمولا احساس کرختی و ضعف عضلانی نیز دارید. این بیحسی نشان دهنده فشار روی سیستم عصبی است. در نتیجه میتواند هشداردهنده مشکلاتی مثل سیاتیک، فتق دیسک و… باشد.
بیاختیاری در ادرار و مدفوع:
Cauda Equina Syndrome یا سندروم دم اسبی یکی از جدیترین و خطرناکترین نوع کمردرد است. در این نوع کمردرد، اعصاب انتهایی نخاع تحت فشار شدیدی قرار میگیرند. یکی از مهمترین علائم تشخیص سندروم دم اسبی، بیاختیاری در کنترل ادرار و مدفوع است.
تب و لرز و تعریق شبانه:
Osteomyelitis معمولا نشان دهنده عفونت در ستون فقرات است. این مشکل حاد با علائمی همراه است که تب و لرز یا تعریق در خواب از این موارد هستند.
کاهش وزن بیدلیل:
یکی دیگر از علائم خطرناک کمردرد، کاهش وزن یکباره و بدون دلیل است. البته این کاهش وزن در صورتی مشکل حاد محسوب میشود که با کمردرد شدید همراه باشد. در این موارد احتمال تشخیص تومور در بیمار وجود دارد.
روشهای تخصصی در تشخیص کمردرد
تشخیص کمردرد و علت آن، یکی از مهمترین و حساسترین مراحل درمان است. اکثر بیماران با علائم تقریبا مشابه به پزشک متخصص مراجعه میکنند. این وظیفه پزشک است که با استفاده از روشهای علمی مختلف، منشاء اصلی کمردرد را پیدا کند. سپس با توجه به نوع کمردرد و وضعیت بیمار، بهترین روش را برای درمان انتخاب نماید. در جدول زیر روشهای تشخیص علت کمردرد را به شما معرفی کردهایم:
| روش تشخیص | شرح علمی روش | موارد استفاده |
| معاینه بالینی | بررسی وضعیت حرکت ستون فقرات و قدرت عضلات توسط پزشک متخصص | تشخیص ضعف عصبی یا محدودیت در حرکت |
| MRI و سیتیاسکن | تصویربرداری دقیق از وضعیت ستون مهره، دیسکها و اعصاب | تشخیص آسیب به ستون فقرات، تنگی کانال نخاعی و فتق دیسک |
| رادیوگرافی یا X-ray | بررسی وضعیت استخوانها و ساختار کمر | تشخیص وجود شکستگی یا پوکی استخوان |
| آزمایش خون | بررسی وضعیت بیمار از نظر عفونت و التهاب | تشخیص عفونت یا وجود بیماریهای خودایمنی در مراجعه کننده |
| الکترومایوگرافی یا EMG | بررسی عملکرد اعصاب و عضلات | تشخیص فشار روی اعصاب |
با توجه به علائمی که دارید، پزشک متخصص، یک یا چند مورد از روشهای بالا را برای شما تجویز میکند. یادتان نرود که مهمترین گام در درمان کمردرد به صورت علمی، تشخیص منشاء اصلی درد است. تشخیص منشاء درد نیز تنها با روشهای معرفی شده، ممکن خواهد بود.
روشهای درمان کمردرد، جراحی و غیرجراحی
طبق نظر آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا (AAOS)، درمان کمردرد کلا به 2 دسته از روشها تقسیم میشود. برخی درمانها غیرجراحی بوده و در موارد جزئیتر مورد استفاده قرار میگیرند. برخی دیگر شامل جراحی بوده و در موارد خاص و شدید قابل استفاده هستند.
در کمردردهای قابل کنترل و جزئی میتوان از روشهای زیر برای درمان استفاده کرد:
داروهای ضدالتهاب و فاقد استروئید:
در صورتی که کمردرد شما ناشی از التهاب باشد، با تشخیص پزشک میتوان به سراغ داروهای ضدالتهاب رفت. معمولا در این موارد پزشک، داروهایی مثل ناپروکسن یا ایبوپروفن را تجویز میکند.
داروهای شلکننده عضلات:
گاهی کمردرد حاد شما به دلیل گرفتگی و منقبض شدن عضلات است. در صورت تشخیص اسپاسم، پزشک متخصص برای شما داروهای شلکننده و ضداسپاسم تجویز میکند. متوکاربامول و باکلوفن، از رایجترین داروهای ضداسپاسم هستند.
فیزیوتراپی:
یکی دیگر از راهکارهای علمی درمان کمردرد، فیزیوتراپی است. در این روش از تمرینات ورزشی کششی استفاده میشود تا به مرور به روند عادی زندگی خود برگردید.
جراحی برای درمان کمردرد:
بااینحال در صورت بروز علائم خطرناک کمردرد، معمولا پزشک متخصص روشهای جراحی را برای درمان انتخاب میکند. باید بدانید که روشهای جراحی تنها در صورتی استفاده میشوند که نتوان با موارد فوق، بیمار را درمان کرد. در جدول زیر روشهای جراحی را به شما معرفی میکنیم.
| نوع جراحی | شرح عملیات | کاربرد |
| Discectomy | برداشتن بخش بیرون زده از دیسک که به عصب فشار میآورد. | درمان فتق دیسک |
| Laminectomy | آزادسازی نخاع با برداشتن بخشی از استخوان مهره | درمان تنگی کانال نخاع |
| Spinal Fusion | استفاده از پلاک فلزی برای جوش دادن مهرهها | درمان آرتروز پیشرفته یا ناپایداری ستون فقرات |
| Mirodiscectomy | جراحی کم تهاجم با برش کوچک | درمان فتق دیسک با نقاهت سریع |
نکات علمی در مورد پیشگیری از کمردرد
حتماً با خود فکر میکنید که کمردرد یک موضوع شایع و عادی است و نمیتوان از آن پیشگیری کرد. باید بگوییم که تصور شما کاملاً اشتباه است. اتفاقاً با اصلاح سبک زندگی و رعایت برخی نکات میتوان به صورت کاملا علمی از بروز کمردرد جلوگیری کرد.
یکی از مهمترین راههای پیشگیری از کمردرد، حفظ تعادل وزن است. در بسیاری از موارد، کمردرد به علت اضافه وزن و فشار بر دیسکها و مفاصل اتفاق میافتد.
بنابراین با حفظ وزن متعادل میتوانید تا حد امکان از بروز کمردرد جلوگیری کنید. برای ایجاد تعادل وزنی، بهتر است رژیم غذایی سالمی داشته باشید. همچنین باید فعالیت بدنی منظم را در برنامه روتین خود جای دهید. البته ورزشهای سنگین باید اصولی و تحت نظر مربی صورت گیرند. در غیراینصورت، ممکن است تمرینهای غیراصولی باعث گرفتگی عضلات و تشدید کمردرد شوند.
از دیگر روشهای پیشگیری از کمردرد میتوان به اصلاح وضعیت بدنی اشاره کرد. عدم آشنایی با نحوه صحیح نشستن، ایستادنهای طولانی مدت و… از مهمترین علل کمردرد به شمار میروند. بنابراین بهتر است هنگام نشستن پشت میز یا صندلی کار، در وضعیت صحیحی قرار بگیرید. میتوانید هر 30 دقیقه یکبار از جای خود بلند شده و کمی قدم بزنید. همچنین استفاده از صندلیهای ارگونومیک برای جلوگیری از کمردرد موثر خواهد بود.
علاوه بر موارد یاد شده، بهتر است از بلند کردن اجسام سنگین، حمل کولهپشتی در طولانی مدت و… خودداری کنید.
شاید این مسئله را ندانید که ترک سیگار و دخانیات به پیشگیری از کمردرد کمک میکند.
طبق تحقیقات Mayo clinic، مصرف دخانیات باعث کاهش جریان خون در دیسکها میشود. این مسئله به مرور زمان به کمردرد مزمن تبدیل خواهد شد. با رعایت تمامی موارد فوق، میتوانید زندگی سالمتری داشته باشید و تا حدی از بروز کمردرد جلوگیری کنید.
درمان کمردرد ناشی از فتق دیسک کمر توسط دکتر شاه محمدی متخصص دیسک کمر
اگر از کمردرد ناشی از دیسک کمر یا فتق دیسک کمر رنج میبرید میتوانید با رزرو وقت از مطب دکتر محمدرضا شاه محمدی بهترین جراح دیسک کمر در تهران برای درمان کمردرد ناشی از فتق دیسک کمر اقدام کنید.
برای آگاهی از هزینه درمان کمردرد از طریق جراحی دیسک کمر به مطلب هزینه عمل دیسک کمر در سال 1404 مراجعه کنید.
دکتر شاه محمدی عضو انجمن جراحان ستون فقرات اروپا [ Euro Spine ] بیش از 5000 عمل موفق جراحی دیسک کمر با تکیه بر تجربه و مهارتش، در کنارتان است تا از درد کمر رها شوید و دوباره کیفیت زندگیتان را به دست آورید.