علائم تومور مغزی، تمام نشانه و راه‌های تشخیص تومور مغزی

علائم تومور مغزی، تمام نشانه و راه‌های تشخیص تومور مغزی - دکتر محمدرضا شاه محمدی

تومور مغزی به رشد سلول‌ها در مغز یا اطراف آن گفته می‌شود. این تومورها می‌توانند در بافت مغز ایجاد شوند یا در نواحی نزدیک به آن. این نواحی شامل اعصاب، غده هیپوفیز، غده صنوبری (پینه‌آل) و پرده‌هایی هستند که سطح مغز را پوشانده‌اند.

در ادامه این مقاله از وبسایت دکتر محمدرضا شاه محمدی، متخصص جراحی مغز و اعصاب تهران به طور جامع موضوع علائم تومور مغزی را بررسی خواهیم کرد، انواع تومور مغزی و روش درمان آن آشنا می‌شوید، پس این مطلب جامع و علمی تومور مغزی را کامل مطالعه کنید. 

پاسخ سریع: تومور مغزی چیست؟

تومور مغزی چیست؟ - دکتر محمدرضا شاه محمدی

یک تومور مغزی می‌تواند در سلول‌های مغز تشکیل شود (همان‌طور که در تصویر نشان داده شده) یا در نقطه‌ای دیگر از بدن آغاز شود و سپس به مغز گسترش یابد. با رشد تومور، فشار بر بافت‌های اطراف مغز افزایش می‌یابد و عملکرد آن‌ها تغییر می‌کند. این وضعیت باعث بروز علائم و نشانه‌هایی مانند سردرد، تهوع و مشکلات تعادلی می‌شود.

تومورهای مغزی می‌توانند مستقیماً در مغز آغاز شوند که به آن‌ها تومورهای اولیه مغز گفته می‌شود. گاهی نیز سلول‌های سرطانی از سایر بخش‌های بدن به مغز سرایت می‌کنند. این نوع تومورها تومورهای ثانویه یا متاستاتیک مغز نام دارند.

انواع گوناگونی از تومورهای اولیه مغز وجود دارد. برخی از تومورها سرطانی نیستند و به آن‌ها تومورهای خوش‌خیم مغز گفته می‌شود. تومورهای خوش‌خیم ممکن است به‌مرور زمان بزرگ شوند و به بافت مغز فشار وارد کنند. در مقابل، برخی دیگر سرطانی‌اند که به آن‌ها تومورهای بدخیم مغز یا سرطان مغز گفته می‌شود. این نوع تومورها می‌توانند سریع رشد کنند و سلول‌های سرطانی توانایی تهاجم و تخریب بافت مغزی را دارند.

اندازه تومورهای مغزی از بسیار کوچک تا بسیار بزرگ متغیر است. بعضی از تومورها در مراحل اولیه و زمانی که هنوز کوچک‌اند تشخیص داده می‌شوند، زیرا به‌سرعت علائم ایجاد می‌کنند. اما برخی دیگر تا زمانی که خیلی بزرگ نشوند علامتی بروز نمی‌دهند. دلیل این موضوع آن است که بخش‌هایی از مغز فعالیت کمتری دارند؛ بنابراین اگر تومور در چنین ناحیه‌ای شکل بگیرد، ممکن است مدتی طول بکشد تا علائم ظاهر شوند و به همین دلیل تومور در زمان کشف، اندازه بزرگی پیدا کرده باشد.

روش‌های درمانی تومور مغزی به نوع تومور، اندازه و محل قرارگیری آن بستگی دارد. درمان‌های رایج شامل جراحی و پرتودرمانی هستند.

انواع تومور مغزی

 انواع مختلفی از تومورهای مغزی وجود دارد. نوع تومور مغزی بر اساس سلول‌هایی که آن را تشکیل می‌دهند مشخص می‌شود. آزمایش‌های تخصصی بر روی سلول‌های تومور می‌تواند اطلاعاتی درباره ماهیت این سلول‌ها ارائه دهد. تیم درمانی شما از این اطلاعات برای تعیین نوع تومور مغزی استفاده می‌کند.

برخی از انواع تومورهای مغزی معمولاً سرطانی نیستند. به این دسته، تومورهای غیرسرطانی یا خوش‌خیم مغزی گفته می‌شود. بعضی از انواع تومورهای مغزی معمولاً سرطانی هستند که به آن‌ها سرطان مغز یا تومور بدخیم مغزی می‌گویند. برخی دیگر از انواع تومورهای مغزی ممکن است هم خوش‌خیم و هم بدخیم باشند.

تومورهای خوش‌خیم مغزی معمولاً رشد آهسته‌ای دارند، در حالی که تومورهای بدخیم مغزی تمایل به رشد سریع دارند.

گلیوبلاستوم – Glioblastoma

تومور مغزی گلیوبلاستوم - Glioblastoma - دکتر محمدرضا شاه محمدی

گلیوبلاستوم نوعی سرطان است که در سلول‌هایی به نام آستروسیت‌ها آغاز می‌شود. این سلول‌ها وظیفه پشتیبانی از سلول‌های عصبی را بر عهده دارند. گلیوبلاستوم می‌تواند در مغز یا نخاع تشکیل شود.

مدولوبلاستوم – Medulloblastoma

تومور مغزی مدولوبلاستوم - Medulloblastoma - دکتر محمدرضا شاه محمدی

مدولوبلاستوم نوعی سرطان مغزی است که در بخشی از مغز به نام مخچه آغاز می‌شود. این بیماری شایع‌ترین نوع تومور مغزی سرطانی در کودکان به شمار می‌رود.

نوروم آکوستیک (شوانوم دهلیزی) – Acoustic neuroma 

تومور مغزی نوروم آکوستیک (شوانوم دهلیزی) - Acoustic neuroma  - دکتر محمدرضا شاه محمدی

نوروم آکوستیک یا شوانوم دهلیزی یک تومور خوش‌خیم است که روی اعصاب مربوط به تعادل و شنوایی ایجاد می‌شود؛ این اعصاب از گوش داخلی به سمت مغز کشیده شده‌اند. این اعصاب در کنار هم قرار گرفته و عصب دهلیزی-حلزونی (عصب جمجمه‌ای هشتم) را تشکیل می‌دهند. فشار واردشده از سوی تومور بر این عصب می‌تواند باعث کاهش شنوایی و اختلال در تعادل شود.

انواع تومورهای مغزی شامل موارد زیر هستند:

  • گلیوما و تومورهای مرتبط با آن:
    گلیوماها توده‌هایی از سلول‌ها هستند که شبیه سلول‌های گلیال به نظر می‌رسند. سلول‌های گلیال اطراف سلول‌های عصبی را در بافت مغز احاطه کرده و از آن‌ها پشتیبانی می‌کنند. انواع گلیوما و تومورهای مرتبط شامل آستروسیتوما، گلیوبلاستوم، الیگودندروگلیوما و اپاندیموما هستند. گلیوماها می‌توانند خوش‌خیم باشند، اما بیشتر آن‌ها بدخیم هستند. گلیوبلاستوم شایع‌ترین نوع تومور بدخیم مغزی است.
  • تومورهای کوروئید پلکسوس:
    این تومورها در سلول‌هایی شروع می‌شوند که مایع مغزی-نخاعی (CSF) را تولید می‌کنند؛ مایعی که مغز و نخاع را احاطه کرده است. این تومورها در حفره‌های پر از مایع مغز، به نام بطن‌ها قرار دارند. تومورهای کوروئید پلکسوس می‌توانند خوش‌خیم یا بدخیم باشند. نوع بدخیم آن کارسینوم کوروئید پلکسوس نام دارد که بیشتر در کودکان دیده می‌شود.
  • تومورهای جنینی (Embryonal tumors):
    این تومورها از سلول‌هایی آغاز می‌شوند که از دوران جنینی باقی مانده‌اند و پس از تولد در مغز باقی می‌مانند. این سلول‌ها را سلول‌های جنینی می‌نامند. تومورهای جنینی از نوع بدخیم هستند و بیشتر در نوزادان و کودکان خردسال ایجاد می‌شوند. شایع‌ترین نوع آن‌ها مدولوبلاستوم است که معمولاً در بخش پایینی پشت مغز یعنی مخچه قرار دارد.
  • تومورهای سلول زایشی (Germ cell tumors):
    این تومورها در سلول‌های زایشی آغاز می‌شوند؛ سلول‌هایی که در نهایت به اسپرم و تخمک تبدیل می‌شوند. این سلول‌ها معمولاً در تخمدان‌ها و بیضه‌ها قرار دارند، اما گاهی در بخش‌های دیگر بدن از جمله مغز نیز دیده می‌شوند. وقتی این تومورها در مغز ایجاد می‌شوند، اغلب نزدیک غده صنوبری (پینه‌آل) یا غده هیپوفیز قرار دارند. بیشتر این تومورها خوش‌خیم‌اند و در کودکان شایع‌تر هستند.
  • تومورهای غده صنوبری (Pineal tumors):
    این تومورها درون یا اطراف غده صنوبری ایجاد می‌شوند. غده صنوبری در مرکز مغز قرار دارد و هورمونی به نام ملاتونین تولید می‌کند که به تنظیم خواب کمک می‌کند. تومورهای صنوبری می‌توانند خوش‌خیم یا بدخیم باشند. نوع بدخیم آن‌ها پینوبلاستوم نام دارد که بیشتر در کودکان دیده می‌شود.
  • مننژیوم‌ها (Meningiomas):
    مننژیوم‌ها تومورهایی هستند که در پرده‌های اطراف مغز و نخاع شکل می‌گیرند. این تومورها معمولاً خوش‌خیم‌اند، اما گاهی ممکن است بدخیم شوند. مننژیوم‌ها شایع‌ترین نوع تومور خوش‌خیم مغزی هستند.
  • تومورهای عصبی:
    این تومورها در اعصاب یا اطراف آن‌ها ایجاد می‌شوند. شایع‌ترین نوع در ناحیه سر نوروم آکوستیک یا شوانوما است. این تومور خوش‌خیم بر روی عصب اصلی که گوش داخلی را به مغز متصل می‌کند قرار دارد.
  • تومورهای هیپوفیز:
    برخی تومورهای مغزی در غده هیپوفیز یا اطراف آن آغاز می‌شوند. این غده کوچک در نزدیکی قاعده مغز قرار دارد. بیشتر تومورهایی که در این ناحیه ایجاد می‌شوند خوش‌خیم هستند. تومورهایی که مستقیماً در خود غده هیپوفیز شکل می‌گیرند، تومور هیپوفیز نام دارند. نوع دیگری از تومور به نام کرانیوفارنژیوم نزدیک هیپوفیز ایجاد می‌شود.
  • سایر تومورهای مغزی:
    بسیاری از تومورهای نادر دیگر نیز ممکن است در مغز یا اطراف آن ایجاد شوند. این تومورها می‌توانند در عضلات، رگ‌های خونی و بافت همبند اطراف مغز آغاز شوند. همچنین ممکن است در استخوان‌های جمجمه تشکیل شوند. برخی از تومورهای بدخیم مغزی از سلول‌های سیستم ایمنی بدن که وظیفه مبارزه با عفونت را دارند، منشاء می‌گیرند. این نوع سرطان مغزی را لنفوم اولیه سیستم عصبی مرکزی (Primary CNS Lymphoma) می‌نامند.

علائم تومور مغزی

علائم تومور مغزی - دکتر محمدرضا شاه محمدی

علائم و نشانه‌های تومور مغزی به اندازه و محل تومور بستگی دارد. همچنین سرعت رشد تومور، که به آن گرید (درجه) تومور گفته می‌شود، بر بروز علائم تأثیر دارد.

علائم و نشانه‌های عمومی ناشی از تومور مغزی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • سردرد یا احساس فشار در سر، به‌ویژه صبح‌ها شدیدتر.
  • سردردهایی که مکررتر و شدیدتر از قبل هستند.
  • سردردهایی که گاهی شبیه سردرد تنشی یا میگرن توصیف می‌شوند.
  • تهوع یا استفراغ.
  • مشکلات بینایی مانند تاری دید، دوبینی یا از دست دادن دید در کناره‌های میدان بینایی.
  • از دست دادن حس یا حرکت در دست یا پا.
  • مشکل در تعادل.
  • مشکلات گفتاری.
  • احساس خستگی شدید.
  • گیجی در امور روزمره.
  • مشکلات حافظه.
  • دشواری در پیروی از دستورات ساده.
  • تغییرات شخصیتی یا رفتاری.
  • تشنج، به‌ویژه در افرادی که سابقه تشنج نداشته‌اند.
  • مشکلات شنوایی.
  • سرگیجه یا احساس چرخش دنیا (ویستیبولو یا ورتیگو).
  • افزایش شدید اشتها و اضافه‌وزن.

تومورهای خوش‌خیم (غیرسرطانی) معمولاً علائمی ایجاد می‌کنند که به‌تدریج ظاهر می‌شوند. این علائم ممکن است در ابتدا خفیف باشند و به‌راحتی نادیده گرفته شوند. با این حال، به مرور زمان و طی ماه‌ها یا حتی سال‌ها شدت می‌یابند.

در مقابل، تومورهای بدخیم (سرطانی) موجب بروز علائمی می‌شوند که به سرعت ظاهر شده و در مدت چند روز یا چند هفته شدیدتر می‌شوند. این نوع تومورها باعث پیشرفت ناگهانی و شدید نشانه‌ها می‌گردند.

سردردهای ناشی از تومور مغزی

سردرد شایع‌ترین علامت تومور مغزی است و حدود نیمی از مبتلایان به تومور مغزی آن را تجربه می‌کنند. سردردها ممکن است به دلیل فشار تومور در حال رشد بر سلول‌های سالم اطراف ایجاد شوند، یا به علت تورم مغز که موجب افزایش فشار داخل سر می‌شود و در نتیجه سردرد به وجود می‌آید.

سردردهای ناشی از تومور مغزی - دکتر محمدرضا شاه محمدی

درد سردرد ناشی از تومور مغزی معمولاً هنگام بیدار شدن از خواب در صبح‌ها شدیدتر است، اما می‌تواند در هر زمانی از روز رخ دهد. برخی افراد حتی با سردرد از خواب بیدار می‌شوند. این نوع سردردها اغلب هنگام سرفه کردن یا فشار آوردن شدت بیشتری پیدا می‌کنند. بیشتر مبتلایان به تومور مغزی سردرد خود را شبیه سردرد تنشی توصیف می‌کنند. بعضی دیگر می‌گویند سردردشان شبیه میگرن است.

تومورهای مغزی که در بخش پشتی سر ایجاد می‌شوند، ممکن است همراه با درد گردن باشند. اگر تومور در قسمت جلویی سر قرار داشته باشد، سردرد می‌تواند شبیه درد چشم یا درد سینوس‌ها احساس شود.

علائم تومور مغزی بر اساس محل قرارگیری

لوب‌های مغز، علائم تومور مغزی بر اساس محل قرارگیری - دکتر محمدرضا شاه محمدی

لوب‌های مغز
هر نیمکره مغز دارای چهار لوب است:

  • لوب پیشانی (Frontal lobe): نقش مهمی در تفکر و کنترل حرکات یا فعالیت‌های ارادی دارد.
  • لوب جداری (Parietal lobe): در تنظیم دمای بدن، چشایی، لامسه و حرکت نقش دارد.
  • لوب پس‌سری (Occipital lobe): با بینایی مرتبط است.
  • لوب گیجگاهی (Temporal lobe): مسئول پردازش خاطرات است و آن‌ها را با چشایی، شنوایی، بینایی و لامسه ارتباط می‌دهد.

بخش اصلی مغز مخ (Cerebrum) نام دارد. تومورهای مغزی در بخش‌های مختلف مخ می‌توانند علائم متفاوتی ایجاد کنند.

  • تومورهای جلوی مغز:
    لوب‌های پیشانی در قسمت جلویی مغز قرار دارند و مسئول تفکر و حرکت هستند. تومورهای لوب پیشانی می‌توانند باعث اختلال در تعادل و مشکل در راه رفتن شوند. همچنین ممکن است تغییرات شخصیتی مانند فراموشی و کاهش علاقه به فعالیت‌های معمول رخ دهد. گاهی اعضای خانواده متوجه می‌شوند که فرد مبتلا رفتاری متفاوت از گذشته دارد.
  • تومورهای میانی مغز:
    لوب‌های جداری در بخش بالایی و میانی مغز قرار دارند. آن‌ها به پردازش اطلاعات مربوط به لامسه، چشایی، بویایی، بینایی و شنوایی کمک می‌کنند. تومورهای لوب جداری می‌توانند مشکلاتی مربوط به حواس ایجاد کنند؛ مانند اختلالات بینایی یا مشکلات شنوایی.
  • تومورهای پشت مغز:
    لوب‌های پس‌سری در بخش پشتی مغز قرار دارند و وظیفه کنترل بینایی را بر عهده دارند. تومورهای این ناحیه می‌توانند منجر به از دست دادن بینایی شوند.
  • تومورهای بخش پایینی مغز:
    لوب‌های گیجگاهی در دو طرف مغز قرار دارند. این لوب‌ها مسئول پردازش حافظه و حواس هستند. تومورهای لوب گیجگاهی می‌توانند باعث مشکلات حافظه شوند. همچنین ممکن است فرد چیزهایی را ببیند، بچشد یا ببوید که در واقع وجود ندارند. این احساسات گاهی ناخوشایند یا غیرعادی هستند.

زمان مراجعه به پزشک متخصص مغز

دکتر محمدرضا شاه محمدی جراح تومور مغزی در تهران

 در صورتی که علائم و نشانه‌های مداوم و نگران‌کننده دارید، حتماً برای بررسی و تشخیص به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. 

چنانچه علائم تومور مغزی مطابق علائمی که در این مقاله اشاره شده را دارید، با مطب دکتر محمدرضا شاه محمدی متخصص جراحی مغز و اعصاب تهران تماس بگیرید. همچنین برای هماهنگی سریع رزرو وقت معاینه پزشکی تومور مغزی از فرم زیر استفاده کنید: 

دریافت مشاوره

علت‌ها : چه عواملی باعث تومور مغزی می‌شوند؟

تومورهای مغزی که در خود مغز آغاز می‌شوند

تومورهایی که به‌صورت رشد سلول‌ها در مغز شروع می‌شوند، تومورهای اولیه مغز نام دارند. این تومورها ممکن است مستقیماً در مغز یا در بافت‌های اطراف آن شکل بگیرند. بافت‌های اطراف می‌توانند شامل پرده‌های پوشاننده مغز (مننژ) باشند. همچنین تومورهای مغزی می‌توانند در اعصاب، غده هیپوفیز و غده صنوبری (پینه‌آل) نیز ایجاد شوند.

تومورهای مغزی زمانی رخ می‌دهند که سلول‌های مغز یا اطراف آن دچار تغییرات در DNA خود شوند. DNA سلول شامل دستورالعمل‌هایی است که به سلول می‌گوید چه کاری انجام دهد. این تغییرات باعث می‌شود سلول‌ها به‌سرعت رشد کنند و به زندگی خود ادامه دهند، در حالی که سلول‌های سالم در چرخه طبیعی عمرشان می‌میرند. نتیجه این روند، تولید تعداد زیادی سلول اضافی در مغز است که می‌توانند توده‌ای به نام تومور تشکیل دهند.

علت دقیق تغییرات DNA که منجر به تومور مغزی می‌شود، مشخص نیست. در بسیاری از افراد مبتلا به تومور مغزی، علت هرگز یافت نمی‌شود. گاهی والدین تغییرات DNA را به فرزندان منتقل می‌کنند. این تغییرات می‌توانند خطر ابتلا به تومور مغزی را افزایش دهند. این نوع تومورهای ارثی نادر هستند. اگر سابقه خانوادگی تومور مغزی دارید، لازم است آن را با پزشک در میان بگذارید. همچنین می‌توانید با متخصص ژنتیک پزشکی مشورت کنید تا مشخص شود آیا سابقه خانوادگی‌تان خطر ابتلا به تومور مغزی را افزایش می‌دهد یا خیر.

در کودکان، تومورها معمولاً از نوع اولیه مغز هستند، اما در بزرگسالان احتمال بیشتری وجود دارد که تومور مغزی به‌صورت سرطانی باشد که از بخش دیگری از بدن شروع شده و به مغز گسترش یافته است.

سرطانی که به مغز گسترش می‌یابد

سرطانی که به مغز گسترش می‌یابد - متاستاز مغزی - دکتر محمدرضا شاه محمدی

متاستاز مغزی

متاستاز مغزی زمانی رخ می‌دهد که سرطان در بخشی دیگر از بدن آغاز شود و سپس به مغز گسترش یابد (متاستاز دهد).

تومورهای ثانویه مغز
تومورهای ثانویه مغز زمانی ایجاد می‌شوند که سرطان از نقطه‌ای دیگر در بدن آغاز شده و به مغز گسترش یابد. هنگامی که سرطان گسترش پیدا می‌کند، به آن سرطان متاستاتیک گفته می‌شود.

هر نوع سرطانی می‌تواند به مغز گسترش یابد، اما شایع‌ترین انواع شامل موارد زیر هستند:

  • سرطان پستان
  • سرطان روده بزرگ (کولون)
  • سرطان کلیه
  • سرطان ریه
  • ملانوما (نوعی سرطان پوست)

هنوز مشخص نیست چرا برخی سرطان‌ها به مغز گسترش پیدا می‌کنند و برخی دیگر بیشتر تمایل دارند به قسمت‌های دیگری از بدن منتقل شوند.

تومورهای ثانویه مغز اغلب در افرادی رخ می‌دهند که سابقه ابتلا به سرطان دارند. به‌ندرت، ممکن است تومور مغزی اولین نشانه از سرطانی باشد که در بخش دیگری از بدن شروع شده است.

در بزرگسالان، تومورهای ثانویه مغز بسیار شایع‌تر از تومورهای اولیه مغز هستند.

عوامل خطر: عواملی که ریسک ابتلا را افزایش می‌دهند

 در بیشتر افراد مبتلا به تومورهای اولیه مغز، علت دقیق مشخص نیست. اما پزشکان برخی عوامل را شناسایی کرده‌اند که می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند.

عوامل خطر شامل موارد زیر هستند:

  • سن: تومورهای مغزی می‌توانند در هر سنی رخ دهند، اما در بزرگسالان مسن شایع‌تر هستند. برخی انواع تومورهای مغزی بیشتر در بزرگسالان دیده می‌شوند و برخی دیگر بیشتر در کودکان رخ می‌دهند.
  • نژاد: هر کسی می‌تواند دچار تومور مغزی شود، اما برخی انواع در نژادهای خاص شایع‌ترند. به‌طور مثال، گلیوماها در افراد سفیدپوست بیشتر دیده می‌شوند، در حالی که مننژیوم‌ها در افراد سیاه‌پوست شایع‌ترند.
  • قرار گرفتن در معرض پرتو: افرادی که در معرض نوع قوی از پرتو قرار گرفته‌اند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به تومور مغزی هستند. این نوع پرتو، پرتوی یون‌ساز (Ionizing radiation) نام دارد که قدرت کافی برای ایجاد تغییرات در DNA سلول‌های بدن دارد. این تغییرات می‌توانند منجر به بروز تومورها و سرطان‌ها شوند. نمونه‌های پرتو یون‌ساز شامل پرتودرمانی برای درمان سرطان و تابش ناشی از بمب‌های اتمی است.
    پرتوهای کم‌قدرت ناشی از وسایل روزمره ارتباطی با تومور مغزی ندارند. این پرتوها شامل انرژی حاصل از تلفن‌های همراه و امواج رادیویی هستند. هیچ مدرک قانع‌کننده‌ای وجود ندارد که نشان دهد استفاده از تلفن همراه باعث تومور مغزی می‌شود، اما تحقیقات بیشتری در این زمینه در حال انجام است.
  • سندرم‌های ارثی که خطر تومور مغزی را افزایش می‌دهند: برخی تغییرات DNA که خطر تومور مغزی را بالا می‌برند می‌توانند در خانواده‌ها منتقل شوند. نمونه‌ها شامل تغییرات ژنی در بیماری‌ها و سندرم‌های زیر است:
  • نوروفیبروماتوز نوع 1 و 2
  • اسکلروز توبروز (Tuberous sclerosis)
  • سندرم لینچ (Lynch syndrome)
  • سندرم لی-فرومنی (Li-Fraumeni syndrome)
  • بیماری فون هیپل–لینداو (Von Hippel-Lindau disease)
  • پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (Familial adenomatous polyposis)
  • سندرم کادن (Cowden syndrome)
  • سندرم گورلین (Gorlin syndrome)

آیا می‌توان از تومور مغزی پیشگیری کرد؟

آیا می‌توان از تومور مغزی پیشگیری کرد؟ - متاستاز مغزی - دکتر محمدرضا شاه محمدی

هیچ راهی برای پیشگیری قطعی از تومور مغزی وجود ندارد. اگر فردی دچار تومور مغزی شود، به این معنا نیست که خودش کاری انجام داده که باعث ایجاد آن شده باشد.

افرادی که در معرض خطر بیشتر ابتلا به تومور مغزی هستند، می‌توانند انجام آزمایش‌های غربالگری را در نظر بگیرند. غربالگری به معنای پیشگیری از تومور مغزی نیست، اما می‌تواند به تشخیص زودهنگام تومور، زمانی که هنوز کوچک است و شانس موفقیت درمان بیشتر است، کمک کند.

اگر سابقه خانوادگی تومور مغزی دارید یا مبتلا به سندرم‌های ارثی افزایش‌دهنده خطر تومور مغزی هستید، بهتر است این موضوع را با پزشک در میان بگذارید. همچنین می‌توانید با مشاور ژنتیک یا سایر متخصصان حوزه ژنتیک پزشکی ملاقات کنید. این افراد می‌توانند به شما کمک کنند تا میزان خطر ابتلای خود را بشناسید و راه‌های مدیریت آن را بررسی کنید.

برای مثال، ممکن است پزشک انجام آزمایش‌های غربالگری تومور مغزی را پیشنهاد کند. این آزمایش‌ها می‌تواند شامل تصویربرداری پزشکی یا معاینه نورولوژیک باشد که بینایی، شنوایی، تعادل، هماهنگی و واکنش‌های عصبی (رفلکس‌ها) را بررسی می‌کند.

سوالات متداول

آیا برخی انواع غذاها، مثل شکر، باعث سرطان می‌شوند؟

 روند پیشرفت سرطان بسیار پیچیده‌تر از تأثیر مستقیم مصرف شکر است. برخی مطالعات روی بیماران مبتلا به گلیومای درجه بالا نشان داده‌اند که رژیم کتوژنیک (کم‌کربوهیدرات، پرپروتئین و پرچربی) می‌تواند تأثیر مثبتی بر بقای بیمار داشته باشد. با این حال، این ترکیب پرپروتئین و پرچربی ممکن است در بلندمدت راهبرد سالمی نباشد و برای بسیاری افراد هم طعم‌پذیر نیست.
رژیمی که بیشترین فواید سلامتی آن ثابت شده، رژیم مدیترانه‌ای است؛ سرشار از غلات کامل، میوه‌های فصلی، سبزیجات، پروتئین‌های گیاهی، و ماهی یا روغن ماهی. این رژیم مصرف گوشت و غذاهای فرآوری‌شده را محدود می‌کند و ثابت شده که التهاب سیستمیک را کاهش می‌دهد. کاهش التهاب برای سلامت عمومی بسیار مفید و در عین حال پایدارتر است.

آیا همه تومورهای مغزی سرطانی هستند؟

خیر. برخی از تومورهای مغزی خوش‌خیم و غیرسرطانی‌اند و ممکن است به‌طور تصادفی کشف شوند. برخی از آن‌ها بدون علامت باقی می‌مانند و نیازی به مداخله ندارند. با این حال، برخی تومورهای خوش‌خیم می‌توانند رشد کرده و باعث علائم نورولوژیک شوند. این تومورها کشنده نیستند، اما می‌توانند باعث مشکلات عصبی شوند. درمان آن‌ها ممکن است شامل جراحی، پرتودرمانی یا ترکیبی از هر دو باشد.

چرا من دچار این تومور شدم؟

تحقیقات گسترده‌ای برای شناسایی علت تومورهای خوش‌خیم و بدخیم انجام شده است. برخی سندرم‌های ژنتیکی که در خانواده‌ها منتقل می‌شوند، می‌توانند باعث رشد تومور در سیستم عصبی مرکزی شوند. علاوه بر این، قرار گرفتن در معرض پرتوهای یون‌ساز یکی از معدود علل شناخته‌شده است.

آیا درمان قطعی برای تومور مغزی وجود دارد؟

برای سرطان‌های بدخیم مغزی تا کنون درمان قطعی پیدا نشده است. اما برای برخی تومورهای خوش‌خیم و کم‌تهاجم، درمان قطعی می‌تواند با جراحی برداشت کامل تومور به دست آید.

تفاوت مراقبت تسکینی (Palliative care) و مراقبت آسایشگاهی (Hospice care) چیست؟

پزشکی تسکینی شاخه‌ای از پزشکی است که بر کاهش علائم و عوارض بیماری‌های جدی تمرکز دارد. نقش پزشک تسکینی این است که کیفیت زندگی بیمار را در طول درمان سرطان به حداکثر برساند.
مراقبت آسایشگاهی (Hospice) زمانی مطرح می‌شود که گزینه‌های درمانی به پایان رسیده باشند و بیمار دیگر توانایی تحمل درمان‌های تهاجمی سرطان را نداشته باشد. به‌طور رسمی، زمانی بیمار برای آسایشگاه مناسب شناخته می‌شود که بیماری او احتمالاً ظرف شش ماه به مرگ منجر خواهد شد. البته گاهی بیماران بیش از این مدت زنده می‌مانند و حتی با توقف درمان‌های تهاجمی حالشان بهتر می‌شود. مراقبت آسایشگاهی طیفی دارد؛ از پیگیری‌های دوره‌ای تا مراقبت کامل در مراکز بستری.

یک مددکار اجتماعی چگونه می‌تواند به من کمک کند؟

مددکار اجتماعی اغلب بخشی از تیم درمان است و می‌تواند به بیماران و خانواده‌هایشان کمک کند تا به منابع لازم برای افزایش استقلال و دریافت حمایت‌های مورد نیاز دسترسی داشته باشند. نقش او می‌تواند از ارجاع به تجهیزات پزشکی تا مشاوره فردی یا خانوادگی متغیر باشد.

چگونه می‌توانم بهترین همراه برای تیم پزشکی خود باشم؟

پس از تشخیص تومور مغزی، معمولاً دوره‌ای از شوک و اندوه وجود دارد که عبور از آن دشوار است. اعتماد به تیم پزشکی اهمیت زیادی دارد. گرفتن نظر دوم پزشکی می‌تواند بخشی از ایجاد این اعتماد باشد.
پس از شروع درمان، بسیار مهم است که یک دوست یا مراقب داشته باشید تا در مدیریت نوبت‌ها و داروها به شما کمک کند، زیرا این مسیر می‌تواند طاقت‌فرسا باشد. همچنین به‌روزرسانی منظم دستورات پزشکی (Healthcare directives) ضروری است تا تیم پزشکی و عزیزانتان در شرایط مختلف از خواسته‌های شما آگاه باشند.

در هر همکاری موفق، ارتباطات پایه اصلی است. اگر لازم دیدید، یادداشت‌هایی از احساسات یا سؤالات خود تهیه کنید تا مطمئن شوید در ملاقات با تیم پزشکی زمان خود را به بهترین شکل استفاده کرده‌اید. هرگز در پرسیدن سؤالات یا بیان نگرانی‌ها به تیم درمان تردید نکنید. آگاهی و اطلاع داشتن تفاوت بزرگی ایجاد می‌کند.

اگر درباره علائم یا درمان تومور مغزی سوالی دارید، همین‌جا مطرح کنید. دکتر محمدرضا شاه‌محمدی؛ جراح تومور مغزی در تهران، به‌طور تخصصی پاسخ می‌دهد. برای مشاوره اختصاصی یا رزرو نوبت نیز فرم آنلاین در دسترس شماست.

5/5 - (10 امتیاز)

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا